Yποθηκεύουμε το μέλλον των παιδιών μας


Το μέλλον των παιδιών μας υποθηκεύεται από εμάς που υποτίθεται ότι έχουμε αναλάβει συνειδητά την ευθύνη της πνευματικής και σωματικής τους ανάπτυξης.


Τηλεόραση, ηλεκτρονικά παιχνίδια και «πλαστικό» φαγητό συνθέτουν τον ελεύθερο χρόνο της καθημερινής ζωής των περισσοτέρων παιδιών μας. Συνειδητά πλέον δημιουργούνται οι πολίτες του αύριο με περιορισμένους πνευματικούς, πολιτιστικούς και γνωστικούς ορίζοντες, αλλά και με βαθύτατα υποθηκευμένη υγεία.

Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα δύο προσφάτων επιστημονικών ερευνών που διεξήχθησαν στην Αττική. Η πρώτη έρευνα έγινε από τα Τμήματα Κοινωνικής Ιατρικής και Αύξησης και Ανάπτυξης του Νοσοκομείου Παίδων Π. & Α. Κυριακού σε 1.694 παιδιά δημοτικών σχολείων της Αττικής για το πώς διαθέτουν τον ελεύθερο χρόνο τους. Σύμφωνα με την έρευνα, τα παιδιά αφιερώνουν πολύ περισσότερο χρόνο στην καθημερινή τηλεθέαση και λιγότερο στο εξωσχολικό διάβασμα, τον αθλητισμό και την μουσική.

 

Σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά «κολλάνε» μπροστά στον τηλεοπτικό τους δέκτη κάθε μέρα για 3 έως 10 ώρες, ενώ όλα τα υπόλοιπα τρία στα τέσσερα καταφεύγουν στην τηλεοπτική μαγεία για 2 περίπου ώρες! Οι επιδόσεις αυτές διπλασιάζονται κατά το Σαββατοκύριακο, περιορίζοντας σημαντικά τις υπόλοιπες εναλλακτικές δυνατότητες πραγματικής ψυχαγωγίας, όπως οι οργανωμένες αθλητικές δραστηριότητες, η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου και το διάβασμα ενός καλού βιβλίου.

Όπως φάνηκε στην έρευνα, οι περισσότερες από τις δραστηριότητες αυτές είναι ατομικές, στερώντας το παιδί από το αυθόρμητο παιχνίδι της παρέας στις γειτονιές, που παλαιότερα κοινωνικοποιούσε και ωρίμαζε τους γονείς των σημερινών παιδιών. Η κατάσταση επιδεινώνεται με τα συνήθως βίαια ηλεκτρονικά παιχνίδια, τα οποία μαζί με τα αντίστοιχα τηλεοπτικά προγράμματα, διαμορφώνουν στα παιδιά την πεποίθηση ότι οι ανθρώπινες και κοινωνικές σχέσεις είναι σχέσεις προσωπικής επικράτησης και επιβολής.

Βέβαια η πολύωρη παρακολούθηση τηλεοπτικών προγραμμάτων και ηλεκτρονικών παιχνιδιών φαίνεται από διεθνείς έρευνες ότι είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο, ιδιαίτερα αισθητό στις ΗΠΑ. Μάλιστα, η Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία πολύ έντονα κατά την τελευταία διετία έχει απευθύνει έντονες συστάσεις προς τους παιδιάτρους, προκειμένου να υπάρξει από μέρους τους μια ουσιαστική παρέμβαση στη βιομηχανία και το εμπόριο της ψυχαγωγίας, με στόχο την αποφυγή του εξωραϊσμού της βίας.

Παράλληλα, οι περισσότεροι επιστήμονες που ασχολούνται με τις κοινωνικές επιδράσεις της τηλεόρασης, επιμένουν ότι κανείς άλλος δεν μπορεί να αναλάβει αποτελεσματικά την τηλεοπτική προστασία των παιδιών, από τους ίδιους τους γονείς τους, οι οποίοι έγκαιρα θα μάθουν στα παιδιά τους ότι και στην τηλεόραση αξίζει να διαλέγουν το καλύτερο και όχι τη σαβούρα.

Η δεύτερη έρευνα διεξήχθη από την Α΄ Παιδιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών σε 10.000 παιδιά της Αττικής και απέδειξε ότι το 1 στα 4 αγόρια και το 1 στα 6 κορίτσια είναι υπέρβαρα. Συγκεκριμένα, οι 18ρηδες βάρυναν κατά μέσο όρο κατά 6 κιλά μέσα σε 20 μόλις χρόνια!

 

Το μέσο βάρος των παιδιών αυξήθηκε πολλαπλάσια από το μέσο ύψος, δημιουργώντας έντονα χαρακτηριστικά παχυσαρκίας στη νέα γενιά. Περισσότερο άγχος, λιγότερες ευκαιρίες υγιούς χαράς και χαμηλής ποιότητας διατροφή συνθέτουν τις αιτίες του φαινομένου. Οι επιστήμονες μάλιστα επεσήμαναν ότι όταν το παιδί δεν ασχολείται με έντονα δημιουργικές πνευματικές ή αθλητικές δραστηριότητες, τότε καταφεύγει στο φαγητό. Και όταν το φαγητό δεν είναι το υγιεινό σπιτικό φαγητό, αλλά το έτοιμο των ταχυφαγείων, συντελεί ακόμη περισσότερο στην παχυσαρκία και στην σπουδαιότερη επιπλοκή της, τον σακχαρώδη διαβήτη.

Το μέλλον των παιδιών μας υποθηκεύεται από εμάς που υποτίθεται ότι έχουμε αναλάβει συνειδητά την ευθύνη της πνευματικής και σωματικής τους ανάπτυξης. Χρειαζόμαστε άραγε πιο έντονα «καμπανάκια κινδύνου» για να ξυπνήσουμε από τον βολικό λήθαργο της ευζωϊας μας;

Μάκης Παπαγεωργίου
δημοσιογράφος, οικονομολόγος